ایمپلنت

اطلاعات جامع در رابطه با ایمپلنت ( کاشت دندان )

  • تاریخچه پیدایش ایمپلنت
  • ساختار ایمپلنت؛ ۱. جنس ایمپلنت ۲. قطعات ایمپلنت
  • انواع روکش ها در ایمپلنت
  • مزایای ایمپلنت نسبت به سایر درمان ها
  • مراحل درمان ایمپلنت
  • انواع طرح درمان
  • انواع روش های قرار دادن ایمپلنت
  • چه کسانی نمی توانند از درمان ایمپلنت استفاده نمایند؟
  • مدت زمان درمان
  • دوام ایمپلنت
  • انواع درمان های جانبی در ایمپلنت ( پیوند استخوان ، سینوس لیفت و ...)
  • انواع رادیوگرافی های مورد نیاز در ایمپلنت
  • علل شکست در درمان ایمپلنت
  • مراقبت های بعد از جراحی و پروتز
  • کاربرد لیزر در درمان ایمپلنت
  • پاسخگویی به سئوالات

تاریخچه پیدایش ایمپلنت

 در حدود ۵۰ سال پیش پزشک ارتوپدی به نام پروفسور برند مارک هنگامی که بر روی شکستگی پای خرگوش مطالعه انجام می داد متوجه شد که تیتانیوم ماده ای است که با استخوان حیوان و انسان از نظر زیستی سازگاری دارد و پس از آن به کمک فرزندش آن را به عنوان ایمپلنت دندانی در اتاق عمل بر روی انسان نیز تجربه کرد و از آن پس ایمپلنت به شکل تقریبا” امروزی اختراع شد که پس از تحقیقات و پیشرفت های فراوان امروزه در مطب ها به صورت روتین قابل استفاده می باشد و در بسیاری موارد ، درمان های دندانپزشکی را از بن بست خارج نموده است.

ساختار ایمپلنت

 ایمپلنت در اصطلاح از دو قسمت ریشه ای ( Fixture) و تاجی (اباتمنت) که روکش بر روی آن چسبانده می شود تشکیل شده. قسمت ریشه ای که گاهاهمان ایمپلنت نیز نامیده می شود. همان قسمتی است که از جنس آلیاژ تیتانیوم که در استخوان فک قرار داده شده و با آن جوش می خورد. (در زیر میکروسکوپ انوری فاصله ای بین ایمپلنت و استخوان دیده نمی شود ).

 قسمت تاجی شامل : ۱. اباتمنت که بر روی قسمت ریشه ای ( ایمپلنت ) پیچ می شود ۲. روکش که توسط لابراتوار ساخته شده و بر روی اباتمنت (پیچ شده بر روی ایمپلنت ) چسبانده و یا پیچ می شود.

انواع روکش ایمپلنت

سمان شونده

پیچ شونده

بیش از ۹۰% روکش ها را شامل می شود که روکش با چسب موقت به اباتمنت متصل می شود.

در موارد خاص از جمله کمبود فضای ناجی استفاده می شود

مزایای ایمپلنت نسبت به سایر درمان ها

  • عدم آسیب به دندان های مجاور
  • کمک به حفظ استخوان فک
  • استحکام بسیار بالا
  • کمک به حذف دندان های متحرک
  • زیبایی ( در موارد خاص )
  • دوام
  • از بین بردن لقی دست دندان ها در فک های بسیار تحلیل رفته

مراحل درمان با ایمپلنت

1 . معاینه توسط دندانپزشک

2 . عکس های مختلف رادیوگرافی

3 . ارائه طرح درمان

4 . جراحی ایمپلنت

5 . مدت زمان انتظار در حدود ۲ تا 6 ماه

6 . بستن پیج خارجی ایمپلنت توسط جراح

7 . گذشت چند هفته برای بهبود لثه

8 . قالب گیری از ایمپلنت

9 . چند مرحله ساخت روکش لابراتواری

10 . چسباندن یا پیچ کردن روکش بر روی ایمپلنت و آموزش بهداشت

11 . معاینات دوره ای ایمپلنت

انواع طرح درمان ایمپلنت

 ایمپلنت می تواند به صورت ثابت و یا نیمه متحرک در طرح درمان ها استفاده شود.

شامل جایگزینی تک دندان و یا چند دندان کنار هم که می تواند به صورت بریج هم استفاده نشود و فضای خالی یک دندان و حتی یک فک را به صورت کامل و ثابت پوشش دهد.

توجه : ایمپلنت باید به ایمپلنت مجاور خود وصل شود ولی هیچگاه به دندان طبیعی مجاور بریج نمی شود.

به صورت نیمه متحرک ( Over denture متکی بر ایمپلنت)  می تواند به صورت حداقل ۲ تا 4 عدد در فک پایین و 4 عدد در فک بالا قرار داده شود و سپس یک دست دندان روی آن قفل شود این کار توسط قسمت هایی به اسم اتچمنت ( نری و مادگی) انجام می گیرد. در طول روز که دست دندان در داخل دهان است محکم در ایمپلنت ها قفل شده و دیگر لقی ندارد ولی بایستی شب ها از دهان خارج شود. بنابراین نیمه متحرک محسوب می شود.

انواع روش های جایگزینی یک دندان کشیدنی با ریشه غیر قابل بازسازی توسط ایمپلنت

در این روش بلافاصله بعد از کشیدن دندان با ریشه باقیمانده به شرط وجود استخوان کافی و نبودن عفونت فعال ایمپلنت جایگزین می شود که البته احتمال شکست را نسبت به روش معمول که در ذیل توضیح داده می شود زیاد می کند.

در این روش ریشه یا دندان کشیده شده و بعد از ۲ تا ۳ ماه در یک استخوان سالم ایمپلنت قرار داده می شود که ایراد آن از دست رفتن زمان و حسن آن این است که نسبت به روش بالا روش مطمئن تری است، زیرا ایمپلنت در یک استخوان سالم قرار داده می شود.

چه کسانی نمی توانند از درمان ایمپلنت استفاده نمایند؟

  • افرادی که در مرحله Endstage بیماری های سیستمیک قرار دارند.
  • افرادی که داروهای ایمونوساپرسیومصرف می کنند.
  • افرادی که به علت کهولت سن نتوانند جراحی را تحمل کنند.
  • افراد با نقص سیستم ایمنی.

امروزه با پیشرفت های روز افزون در زمینه ایمپلنتولوژی اکثر افراد جامعه می توانند از این درمان بهره مند شوند.

مرکز ایمپلنت

مدت زمان درمان ایمپلنت

بطور معمول ایمپلنت بعد از جراحی در فک پایین (2) ماه و درفک بالا (۳) ماه بعد آماده پذیرش روکش می باشد، که در مواردی که نیاز به درمان های جانبی از قبیل:
پیوند استخوان و یا سینوس لیفت و … می باشد، گاهی تا (6) ماه افزایش می یابد.

 توجه

مدت زمان پروتز ( روکش ) از  3 هفته برای تک دندان، تا  1.5 ماه برای بازسازی کامل دو فک طول می کشد.

دوام ایمپلنت

 با توجه به اینکه این درمان در دنیا دارای سابقه 40 ساله می باشد، لذا گزارشات ارائه شده حاکی از این است که ایمپلنت درمانی است با دوام بالا که اگر درمان با اصول صحیح صورت پذیرد، بیمار از استخوان خوبی برخوردار باشد و بهداشت آن را در سطح بالا رعایت نماید وجهت ویزیت های دوره ای سالانه مراجعه نماید حداقل بیشتر از ۱۰ تا ۱۵ سال قابل استفاده می باشد.

امروزه میزان موفقیت ایمپلنت در دنیا بطور میانگین ۹۰ – ۹۵  ٪ می باشد.

درمان های جانبی در ایمپلنت

در مواقعی که استخوان فک شرایط لازم از قبیل قطر وطول مناسب برای پذیرش ایمپلنت استاندارد را نداشته باشد نیاز به درمان هایی از جمله پیوند استخوان به صورت Bone chips و یا Block استخوانی و همچنین درمان هایی از قبیل Sinus lift که شامل دو فرم Close و Open می باشد را پیدا می کند. این درمان ها علاوه بر جراحی ایمپلنت بوده و گاهی زمان پذیرش روکش بر روی ایمپلنت را تا 6 ماه به تعویق می اندازد. گاهی بدون این درمان های جانبی قرار دهی ایمپلنت امکان پذیر نیست.

انواع رادیوگرافی های مورد نیاز در ایمپلنت

 از سه نوع رادیوگرافی در این درمان استفاده می شود:

پری اپیکال به روش موازی

پانورامیک ( O.P.G)

نوعی سی تی اسکن به نام C,B.C.T

 کامل ترین و جامع ترین روش رادیوگرافی که در این درمان نوعی سی تی اسکن بنام C,B.C.T  می باشد که نسبت به سی تی اسکن های پزشکی اشعه کمتری به مريض تابیده می شود و تصاویری به صورت مقطع های سه بعدی از استخوان فک تهیه می کند که در آن طول و قطر استخوان توسط رادیولوژیست مشخص شده تا جراح بتواند بلندترین و قطورترین ایمپلنت ممکن را بدون برخورد با محدودیت های اناتومیک از قبیل کف سینوس، اعصاب و عروق داخل استخوان فک قرار دهد. لذا امروزه استفاده از این نوع رادیوگرافی جهت درمان ایمپلنت ضروری به نظر می رسد.

علل شکست در درمان جراحی ایمپلنت

  • شستسوی ناکافی و بالا رفتن حرارت حین جراحی
  • عفونت میکروبی در ناحیه ایمپلنت بخصوص میکروبهای داخل بزاق بیمار
  • فشار بسیار بالای ایمپلنت در حفره استخوانی به استخوان
  • استحکام اولیه ناکافی ایمپلنت در حفره به علت پوکی استخوان بخصوص در خلف فک بالا
  • بهداشت ناکافی بیمار بعد از جراحی
  • باقی ماندن نخ بخیه در محل جراحی و ایجاد عفونت در کنار آن

مراقبت های بعد از جراحی و بعد از پروتز

 بیمار بایستی تا 45 دقیقه بعد از جراحی گاز را بر روی محل جراحی فشار دهد و تا ۲ ساعت غذای جویدنی میل ننماید و تا شب روز جراحی غذای نرم و آبکی و خنک با سمت مقابل میل نماید. تا 48 ساعت خونابه داخل آب دهان طبیعی است و۲ تا ۳  روز درد طبیعی می باشد که با مسکن آرام می شود. استفاده از پک یخ تا ( 4 ) ساعت پس از جراحی می تواند در کاهش درد و تورم موثر باشد. بیمار می تواند از فردای روز حاجی همه دندان ها به غیر از محل جراحی را مسواک بزند و از ۲ تا ۳ روز پس از جراحی بایستی روی محل جراحی را نیز مسواک بزند و از روز پس از جراحی استفاده از دهانشویه می تواند مفید باشد. بخیه ها معمولا غير قابل جذب بوده و بایستی ۱۰ تا 14 روز پس از جراحی کشیده شود.

بعد از قرار گرفتن پروتز بر روی ایمپلنت بایستی بهداشت با مسواک، Superfloss و Watherjet و نخ دندان معمولی در سطح بسیار بالا رعایت شده و معاینات دوره ای ماهانه و سپس سالانه توسط دندانپزشک به عمل آید.

کاربرد لیزر در درمان ایمپلنت

لیزرهای Low power می توانند در کاهش درد و ترمیم سریعتر لثه و استخوان و همچنین پیوند بهتر ایمپلنت و استخوان فک بلندیار موثر واقع شوند و لیزرهای High power در جراحی مرحله دوم ایمیلنت کاربرد دارند. در کل لیزر جزء جدیدترین تکنولوژی های ایمپلنت در دنیا محسوب می شود که کارایی آن به اثبات رسیده است

برخی سوالات رایج در مورد ایمپلنت

بلی . البته رنگ موفقیت در این افراد بالاتر رفته و طول عمر ایمپلنت می تواند تحت تاثیر قرار بگیرد. ولی در صورتیکه فرد سیگاری بهداشت دهان را در سطح بالایی رعایت نماید منعی برای استفاده از ایمپلنت ندارد.

بلی ۔ ایمپلنت های کنار هم بهتر است به یکدیگر وصل شوند ( اسپلینت شوند) .

خیر. منعی ندارد به شرطی که وضعیت قندخون تحت کنترل بوده و قند خون کمتر از 140 باشد (در زمان جراحی ایمپلنت). ضمنا ریسک موفقیت در این افراد نسبت به افراد طبیعی بیشتر بوده و ممکن است طول عمر ایمپلنت را نیز تحت تاثیر قرار دهد

معمولا همیشه با چسب موقت چسبانده می شود زیرا در معاینات دوره ای هر وقت دندانپزشک مایل بود بتواند به راحتی روکش را خارج نماید.

طراحی ایمپلنت ها از نظر شکل ایمپلنت و اباتمنت و نحوه اتصال ایمپلنت به اباتمنت و تکنولوژی سطح ایمپلنت ها متفاوت است ولی جنس تمام ایمپلنت ها از جنس آلیاژ تیتانیوم می باشد.

خیر. اگر بیماری به دنبال زیبایی در دندان های قدامی می باشد می تواند ابتدا از درمان های بریج، متحرک و … استفاده نماید ولی ایمپلنت می تواند بدون آسیب به دندان های مجاور خود و با حفظ استخوان فک درمانی با دوام بیشتر در ناحيه قدامی نسبت به سایر درمان ها تامین نماید.

بهترین زمان طبق مقالات روز دنیا 4 تا ۱۰ ماه بعد از کشیدن دندان بوده و پس از آن استخوان دچار تحلیل جبران ناپذیری می شود. اما می توان بعد از حداقل ۳ماه پس از کشیدن دندان نیز اقدام به جایگزینی ایمپلنت نمود.

خیر در حالت عادی ایمپلنت هیچ تاثیر و عوارض جانبی بر روی سایر اعضای بدن ندارد.